ΣΤΑΜΟΥ ΕΥΑ


ΣΤΑΜΟΥ ΕΥΑ

Η Εύα Στάμου είναι συγγραφέας και Δρ. ψυχολογίας.

Το μυθιστόρημά της Η εκδρομή (2016) έχει μεταφραστεί στα αραβικά, η συλλογή διηγημάτων Τα κορίτσια που γελούν (2018) στα ιταλικά, και η συλλογή διηγημάτων Μεσημβρινές συνευρέσεις (2009 - υποψήφια για το βραβείο Διαβάζω 2010) αναμένεται να εκδοθεί στη Δανία το 2026, και στη Γαλλία το 2027. Διηγήματά της έχουν επίσης μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, δανέζικα, ινδικά, ιταλικά και λιθουανικά.

Το δοκίμιο της Η Επέλαση της ροζ λογοτεχνίας κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg, και η μονογραφία της Ageing and Female Identity in Midlife από το Scholars’ Press (London, 2013).

Ως ψυχολόγος έχει εργαστεί στο Psychiatric Hospital του York, στο University of Manchester, και σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου με διασωστικά πληρώματα. Σήμερα εργάζεται στην Αθήνα ως ψυχοθεραπεύτρια ατόμων και ζευγαριών. Το θέμα της διδακτορικής διατριβής της (2010) είναι η εξέλιξη της γυναικείας ταυτότητας κατά τη διάρκεια της μέσης ηλικίας.

Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί στην Athens Review of Books. Γράφει για θέματα λογοτεχνίας στη Book Press, στο fractal, και στο περιοδικό Οδός Πανός. Αρθρογραφεί τακτικά στην Athens Voice.

 Πληροφορίες: 
Όνομα:  Εύα
Επίθετο:  Στάμου
Εργογραφία: 

Μυθιστορήματα

  •  Ελιγμοί, Εκδόσεις Οδός Πανός - Σιγαρέτα, 2004.
  •  Ντεκαφεϊνέ, Εκδόσεις Οδός Πανός - Σιγαρέτα, 2005.
  • Εθισμός, Εκδόσεις Μελάνι, 2011.
  • Η εκδρομή, Εκδόσεις Αρμός, 2016.
  • Σωματογραφία, Εκδόσεις Αρμός, 2024.

Συλλογές διηγημάτων

  • Μεσημβρινές συνευρέσεις, Μελάνι, 2009.
  • Τα κορίτσια που γελούν, Αρμός, 2018
  • Η επίσκεψη, Αρμός, 2022

Δοκίμια

  • Ageing and Female Identity in Midlife, London: Scholars Press, 2013.
  • Η επέλαση της ροζ λογοτεχνίας, Gutenberg, 2014

Συμμετοχές σε ανθολογίες

  • Διαστάσεις της αρρενωπότητας, επιμέλεια: Ευστράτιος Παπάνης, & Ανδρομάχη Μπούνα, Πανεπιτήμιο Αιγαίου, 2020, σς. 350-362.
  • Οι άλλες όψεις του χρήματος, επιμέλεια: Ντίνος Σιώτης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, 2021, σς. 97-101.
  • Για τον Γιώργο Βέη: κριτικά κείμενα (ταξιδιωτικές εμπειρίες), 2022
  • Η Φωνή της, Καστανιώτης 2023
  • Ταμίευμα δια Λόγου, Nowtopia, 2024
  • Εκατό και είκοσι φωνές, Καστανιώτης, 2025
  • Κλιματική δικαιοσύνη: Λέξεις που αναπνέουν, λέξεις που υπερασπίζονται τη ζωή: ημερολόγιο 2016, Αγγελάκη Εκδόσεις, 2025.
  • Οράματα: Ανθολογία βασισμένη στον στίχο του Νομπελίστα ποιητή Γιώργου Σεφέρη, Εκδόσεις ΟΤΑΝ, 2026

Επιμέλεια συλλογών

Από φύλο σε φύλο: 10 ιστορίες για την ελευθερία και την ισότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, Athens Voice - Free Thinking Zone, 2022

Επιμέλεια αφιερωμάτων

  • Karen Blixen, Οδός Πανός, τχ. 188, 2020, σς. 1-37
  • Paul Auster, Οδός Πανός, τχ. 192, 2022, σς. 4-39
  • 7 + 1 διηγήματα για τον Εθισμό Culture Book, 19/04/2023
  • Franz Kafka, Οδός Πανός, τχ. 195, 2024, σς. 1-66 
  • Virginia Woolf, Οδός Πανός, τχ. 201, 2024, σς. 1-39
  • Alice Munro, Οδός Πανός, τχ. 207, 2025, σς. 43-61
  • Annie Ernaux, Οδός Πανός, τχ. 210, σς. 67-104

Αρθρογραφία για θέματα φιλαναγνωσίας

  • Τα βαρβιτουρικά της σκέψης – Σκέψεις για την παραλογοτεχνία με αφορμή την πρόσφατη έρευνα του ΟΣΔΕΛ, Book Presss, 13/12/2025.
  • Φάκελος Καραγάτση, Book Press, 25/06/2024.
  • Σκέψεις και ερωτήματα για το Φεστιβάλ Βιβλίου, Το Ποντίκι, 18/09/2023.
  • Πολιτική ορθότητα και νέες μορφές αποκλεισμού Η Αυγή της Κυριακής, 21/06/2023.
  • Η αγωνία της απουσίας κριτικής – σκέψεις με αφορμή το πρόσφατο συνέδριο του Αναγνώστη, Book Press, 13/03/2023.
  • Πού οφείλεται η επιτυχία των σύγχρονων ρομαντικών μυθιστορημάτων; Athens Voice, 24/11/2022.
  • Για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικόο αναγνώστης, 21/08/2022.
  • Η βία στο σχολικό περιβάλλον και η ελπίδα της λογοτεχνίας, Athens Voice, 05/2022.
  • Cancel Culture: Προστατεύει ή αστυνομεύει τον δημόσιο λόγο; Athens Voice,  24/01/2022.
  • Η αφήγηση του τόπου και ο τόπος ως αφήγηση, Culture Book, 16/01/2021.
  • Βιβλιόφιλοι πολιτικοί και η πολιτική βιβλίου, Athens Voice, 24/12/2020.
  • Ηλικιακές προκαταλήψεις και κοινωνικές ανισότητες, (δε)κατά, τεύχος 62, καλοκαίρι 2020
  •  Η πολιτική της μνήμης, Athens Voice,  11/06/2020.
  • Τι έγινε στη Διεθνή Έκθεση της Φρανκφούρτης;, Athens Voice, 04/11/2015.
  • Δυσανεξία στην κριτική, Athens Voice, 02/09/2015.
  • Αναζητείται Εθνική Πολιτική Βιβλίου Το Ποντίκι, 12/11/2015.
  • Χαράτσι και στο βιβλίο; protagon, 16/12/2014.
  • Ο Σαλμάν Ρασντί στο Χάρβαρντ, Book Press, 11/10/12.
  • Ο Μπάνβιλ στο Harvard Book Store, Book Press, 14/10/2012.
  • Λογοτεχνία με ημερομηνία λήξης, protagon, 25/6/2011.

Κριτικές Βιβλίων (επιλογή)

  • Η υπόσχεση Damon Galgut, The Athens Review of Books, 140, Ιούνιος 2022.
  • Το ολλανδέζικο σπίτι Ann Patchett, The Athens Review of Books, 135, Ιανουάριος 2022.
  • Η τριλογία της Κοπεγχάγης Tove Ditlevsen, The Athens Review of Books, 128, Μάιος 2021.
  • Shaggie Bain, Douglas Stuart, The Athens Review of Books, 124, Ιανουάριος 2021.

Τόπος γέννησης:  Αθήνα
Τίτλος αποσπάσματος:  Σωματογραφία
Κείμενο αποσπάσματος: 

Δεν ξέρει τ’ όνομά μου, δεν ρώτησε ποτέ. Τις νύχτες με φωνάζει «Έσθερ». Η προφορά του είναι βαριά, μάλλον γερμανική, μα μεταξύ μας μιλάμε πάντα στη γλώσσα μου. Ανάβει τσιγάρο και μου το δίνει. Καπνίζω μόνο όταν είμαστε μαζί. Ο καπνός πλημμυρίζει το χώρο, θαμπώνει τα μάτια μου. Ώρες αργότερα, όταν κοιμηθεί, θα μείνω ξάγρυπνη να παρατηρώ το πρόσωπό του, ν’ αφουγκράζομαι τη βαριά αναπνοή του, περιμένοντας. Σύντομα, εφιάλτες θα ταράξουν τον ύπνο του, «Έσθερ» θα φωνάξει, «Έσθερ» και τα χέρια του θα αναζητήσουν το κορμί μου στο σκοτάδι. «Έσθερ» – κι ύστερα σιωπή. Πριν κοιμηθούμε δίπλα δίπλα, κρατημένοι από το χέρι, πριν κάνουμε έρωτα, θα βγάλουμε τα ρούχα μας και τρέμοντας θα σταθούμε ο ένας απέναντι στον άλλο, όπως κάθε εβδομάδα. Ενώ θα με πλησιάζει, δάκρυα θα γεμίσουν τα μάτια μου, θα λιμνάσουν για λίγο στις κόχες τους κι ύστερα βουβά θα κατρακυλήσουν στο λαιμό μου. Θα με κοιτάξει έντονα μία μόνο στιγμή πριν αρχίσει να λέει με τη βραχνή, ραγισμένη φωνή του: «Το σώμα σου είναι ένας χάρτης…»

«Ο Χάρτης» από τη συλλογή Μεσημβρινές Συνευρέσεις, Μελάνι, 2009

 

***

Εκείνη την εποχή καταπιανόμουν με την καταγραφή στοιχείων για τη μελέτη του σώματος, ώστε να κατανοήσω καλύτερα τις ανάγκες και τις αντιδράσεις του. Καταχώριζα τις παρατηρήσεις μου σ’ ένα μεγάλο τετράδιο: στην ετικέτα του είχα γράψει τον τίτλο ‘Σωματογραφία’.

Ήταν τα ξένα σώματα που με ενδιέφεραν, όχι το δικό μου. Απέφευγα να κοιτάζω τους ανθρώπους στα μάτια, περιοριζόμουν στην παρατήρηση των σωμάτων που με περιβάλλανε, σε βαθμό που είχα μάθει να τα κατηγοριοποιώ με βάση τον τρόπο που κινούνταν στον χώρο κι έρχονταν σε επαφή με άλλα σώματα. Ό,τι κι αν μου έλεγε κάποιος, αν δεν μπορούσα να εμπιστευτώ το σώμα του, η σχέση δεν προχωρούσε. Συνήθιζα να κρατώ σημειώσεις και στη συνέχεια να συγγράφω σύντομα αφηγήματα όπου πρωταγωνιστούσαν τα σώματα ατόμων που ήδη γνώριζα ή άλλων που κάπου συναντούσα. Με προσέλκυαν πολύ τα σώματα κάποιας ηλικίας, τα σώματα δηλαδή με ιστορία, την οποία προσπαθούσα να μαντέψω, αλλά δεν μου ήταν αδιάφορα και τα νέα, άφθαρτα κορμιά, με όλες τις δυνατότητες που έκρυβαν για αλλαγή και εξέλιξη.

Σε εκείνη την ηλικία είχα, όπως είναι φυσικό, την ευκαιρία να συναντώ νέα σώματα σχεδόν καθημερινά: στη σχολή μου στο πανεπιστήμιο, στο γυμναστήριο, στις πολιτικές συγκεντρώσεις, στα πάρτι, στα μπαρ, ακόμα και στο τρένο και το λεωφορείο. Τώρα πια φροντίζω να αποφεύγω τον συγχρωτισμό με ξένα σώματα η επιλογή των σωμάτων που βρίσκονται στον χώρο μου έχει γίνει ιδιαιτέρως αυστηρή, αναζητώ τη σιγουριά της οικειότητας, μα την περίοδο για την οποία σου μιλάω, νέα σώματα με τη μορφή εραστών, φίλων, συμφοιτητών ή απλών γνωστών μπαινόβγαιναν στη ζωή μου αδιάκοπα.

Δεν με απασχολούσε τόσο η αισθητική των σωμάτων, αν ήταν ψηλά ή κοντά, όμορφα ή άσχημα, μυώδη ή αγύμναστα, όσο η κίνηση, η στάση τους, η ιδιαίτερη ενέργεια που εξέπεμπαν. Υπήρχαν σώματα διστακτικά, συγκρατημένα, που έμοιαζαν να βρίσκονται πάντα στο λάθος μέρος, μα και σώματα περήφανα, σίγουρα για τη δύναμή τους, δίπλα σε σώματα διεκδικητικά, επίμονα, ή και σώματα αρπακτικά, που δεν υποχωρούσαν εύκολα μέχρι να κατακτήσουν το στόχο τους.

Η ματιά μου σταματούσε συχνά σε σώματα πληθωρικά που ξεχείλιζαν συναισθήματα, και άλλα μίζερα, ανίκανα να προσφέρουν ή να ζητήσουν. Με καθήλωναν σώματα φοβισμένα, ντροπαλά, αβέβαια για την κάθε τους κίνηση μα και σώματα σκληρά, άκαμπτα, που είχαν μάθει μοναχικά να αντιστέκονται στους κανόνες. Έμαθα να ξεχωρίζω τα σώματα που ήξεραν να ζητούν και να παίρνουν μα κι εκείνα που ήταν συνηθισμένα ν’ αποτραβιούνται, να υποχωρούν.

Την προσοχή μου τραβούσε εξίσου η γυναικεία και η αντρική μορφή αλλά με διαφορετικό τρόπο. Δυσκολευόμουν ν’ απαλλαγώ από την ερωτική μου διάθεση όταν χάζευα τα σώματα των αντρών· στα γυναικεία σώματα, αντίθετα, έψαχνα αντανακλάσεις της δικής μου ψυχοσύνθεσης, ομοιότητες και αποκλίσεις από το δικό μου σώμα.

Αν τυχόν αναρωτιέσαι σε ποια κατηγορία ανήκε το σώμα μου, να σου πω ότι ήταν ένα σώμα ακόμα εύπλαστο, γενικά υπάκουο μα με τάσεις για εξέγερση, ανυπόμονο και ευερέθιστο. Ένα σώμα έτοιμο ν’ ανταποκριθεί στις προκλήσεις, που αγωνιζόταν να ξεπεράσει τις φοβίες του και, υπερβαίνοντας την ανατροφή του, να σπάσει τα αόρατα δεσμά του.

 

Σωματογραφία (Μυθιστόρημα), Αρμός, 2024.

 

 


E-mail:  estamou@yahoo.co.uk