Ανθούλα Δανιήλ: τα ερείπια

                             Τα ερείπια
                           1821 -200 χρόνια πριν

 

Επί το μέγα ερείπιον /Η Ελευθερία ολόρθη/ Προσφέρει δύο στεφάνους·/
Έν' από γήινα φύλλα,/  Κ' άλλον απ' άστρα

                                    (Ανδρέας Κάλβος, Εις Ψαρά, ΚΔ΄).

 

Γήινα φύλλα και άστρα καταθέτει ο Ανδρέας Κάλβος (1792-1869) στο μαρτυρικό νησί των Ψαρών, που γνώρισε την τουρκική θηριωδία τον Ιούνιο του 1824. Το 1824 ο Ευγένιος Ντελακρουά (1798-1863) ζωγραφίζει τη Σφαγή της Χίου, η οποία έχει προηγηθεί, τον Μάρτιο του 1822.   Δύο χρόνια μετά, το 1826, ζωγραφίζει την Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου και, λίγο μετά, το έργο Η Ελευθερία οδηγεί τον λαό, la Liberte  guidant le people,  έργο που αναφέρεται στην  Επανάσταση του 1830, όπως δείχνει και ο αρχικός του τίτλος: 28 Ιουλίου 1830.  Ο κοσμογυρισμένος καρμπονάρος και επαναστάτης του στίχου Ανδρέας Κάλβος και ο επαναστάτης του χρωστήρα Ντελακρουά ζουν τον ίδιο πυρετό, στην ίδια  περιρρέουσα ατμόσφαιρα και εμφορούνται από τα ίδια ιδανικά.

Για την καταστροφή των Ψαρών ο Διονύσιος Σολωμός μάς έδωσε τον εξαιρετικό ανάπαιστο: Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη/ Περπατώντας η Δόξα μονάχη/Μελετά τα λαμπρά παλικάρια/Και στην κόμη στεφάνι φορεί/Γεναμένο από λίγα χορτάρια/Που είχαν μείνει στην έρημη γη./

Πολύ κοντά οι δύο Ζακύνθιοι ποιητές, με τα ίδια υλικά, έγραψαν για το ίδιο γεγονός.  Στο μέγα ερείπιον του Κάλβου και στα ερείπια του Μεσολογγίου του Ντελακρουά έρχονται να προστεθούν Τα ερείπια των Αθηνών, Die Ruinen von Athen, οpus 113 (1811), όπου ο  επαναστάτης της Μουσικής Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν, θρηνεί τη λεηλασία του  Παρθενώνα από τον Έλγιν, το 1803 και το 1812. Φρίττοντας με τη σειρά του ο Λόρδος Μπάυρον, από τα ερείπια που δημιούργησε ο συμπατριώτης του Έλγιν, έγραψε το ποίημα «The Curse of Minerva»-  «Η κατάρα της Αθηνάς», όταν επισκέφτηκε για πρώτη φορά την Αθήνα, μαζί με τον φίλο του Χομπχάους και μετέπειτα  Λόρδο στη Βουλή, που ενδιαφέρθηκε και για το δάνειο της Ελλάδας. Δέκα χρόνια μετά ο Μπάυρον θα επανέλθει,   μαζί με τον Σέλλεϋ, αυτή τη φορά, alter ego του  και ιδεολογικό στήριγμα στην ελληνική υπόθεση.  Ο Σέλλεϋ, όμως δεν θα φτάσει στην Ελλάδαˑ θα πνιγεί στο Λιβόρνο, ενώ ο Μπάιρον  και η λοιπή συνοδεία του, μετά από πολλές περιπέτειες, καθυστερήσεις και εκνευρισμούς, θα φτάσει στο μοιραίο Μεσολόγγι, όπου τον περίμενε η υγρασία, η λάσπη, η ασυνεννοησία και οι εμφύλιες διαμάχες. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα έμελλε ο Λόρδος να επιχειρήσει «να κάνει τις λέξεις πράγματα» και τη Δόξα στεφάνι δάφνης στο όμορφο κεφάλι του. Ήταν τριάντα έξι χρόνων·  «Σήμερα έκλεισα τα 36 μου χρόνια», ποίημα γραμμένο στο Μεσολόγγι, στις 22 Ιανουαρίου 1824ˑ Τα στήθια μου έρημη φωτιά τα κατατρώει,/ σαν κάτι ηφαιστειογέννητα νησιά. Στις 19 Απριλίου 1824 παρέδωσε το σώμα στη γη και αποθέωσε την ιδέα του.

Με αυτές τις σκέψεις, το 2021 εορτάζοντας τα 200 χρόνια του Αγώνα για τον οποίο τόσες θυσίες έγιναν, ας ευχηθούμε η  Ελλάδα να ζήσει κι εμείς οι Έλληνες να  δικαιωθούμε για το έντιμο αίμα που χύθηκε και ο κόσμος όλος ας ζήσει, επιτέλους, ειρηνικά.

 

                              Ανθούλα Δανιηλ

Επιστροφή
ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΜΑΣ ΣΑΝ ΔΩΡΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ 2021
Tο Μεγάλο Βραβείο Jean Moreas στον Αλέξη Ζήρα, πρώην Πρόεδρο Δ.Σ. της Εταιρείας μας
© Copyright 2015 Εταιρεία Συγγραφέων - Κοδριγκτώνος 8. 11257 Αθήνα. Τηλ.: 210.8231890, Fax: 210.8232543